Trong kỷ nguyên công nghệ số, khi trí tuệ nhân tạo (AI), tự động hóa và chuyển đổi số đang tác động sâu rộng đến mọi lĩnh vực của đời sống xã hội, việc lựa chọn nghề nghiệp không chỉ là quyết định trước mắt mà còn là bước đi chiến lược cho tương lai lâu dài. Bài viết sau đây sẽ chia sẻ cho bạn đọc trẻ những thông tin bổ ích trong việc chọn nghề và lập nghiệp.   

Thực tế cho thấy, thị trường lao động hiện nay đang có xu hướng “khát” nguồn nhân lực có tay nghề, kỹ năng thực hành tốt, đặc biệt ở các lĩnh vực kỹ thuật - công nghệ; du lịch và Nông – lâm – thủy sản... Trong bối cảnh đó, học nghề trở thành lựa chọn thiết thực, giúp người học nhanh chóng tiếp cận việc làm và ổn định cuộc sống.

Sự phát triển của công nghê không chỉ tạo ra nghề mới mà còn làm thay đổi cách làm việc trong các ngành nghề truyền thống. Những lĩnh vực gắn với kỹ thuật, công nghệ và dịch vụ chất lượng cao đang ngày càng khẳng định vai trò quan trọng. Đặc biệt, các ngành nghề vừa có yếu tố công nghệ - kỹ thuật, vừa gắn với nhu cầu thực tiễn của xã hội luôn có cơ hội việc làm cao và ổn định lâu dài. Trong đó, phải kể đến các ngành hấp dẫn như: Công nghệ thông tin, đồ hoạ đa phương tiện, điện công nghiệp, cơ điện tử, công nghệ ô tô, may thời trang…

Trong bối cảnh chuyển đổi số như hiện nay, các ngành như: Công nghệ thông tin, cơ điện tử, đồ họa đa phương tiện, các ngành tự động hoá và các ngành nghề mang tính sáng tạo…sẽ là những ngành đặc biệt có tiềm năng phát triển mạnh mẽ trong tương lai.

 Nhóm ngành Kỹ thuật - Công nghệ đã, đang và luôn là “trụ cột” trong thời đại công nghệ số với mức thu nhập hấp dẫn (mức thu nhập TB phổ biễn khoảng từ 10 - 20 triệu đồng/tháng, kỹ sư có kinh nghiệm, chuyên gia có thể đạt khoảng 30 - 50 triệu đồng/tháng). Các nhóm ngành này luôn “khát” nguồn nhân lực lớn có tay nghề chất lượng cao (đã qua đào tạo - ứng dụng công nghệ hiện đại). Bên cạnh đó, như chúng ta đã biết, nhóm ngành Nông lâm - du lịch luôn là nhóm ngành chủ lực, “mũi nhọn” tại các điạ phương; nhóm ngành Nông - Lâm - Du lịch cũng đang mở ra nhiều cơ hội việc làm, nhất là trong xu hướng phát triển kinh tế xanh và dịch vụ trải nghiệm như: Ngành hướng dẫn du lịch, quản trị nhà hàng, khách sạn, các ngành dịch vụ phụ trợ du lịch…, bảo vệ thực vật, thú y… Đặc biệt, trong bối cảnh du lịch phục hồi và nông nghiệp công nghệ cao phát triển, đây là nhóm ngành có tiềm năng tăng trưởng mạnh, bền vững.

Chuyên gia Trần Anh Tuấn - Phó Chủ tịch Hội Giáo dục nghề nghiệp TP.HCM đã chỉ ra 10 nhóm ngành nghề có xu hướng phát triển mạnh trong giai đoạn hiện nay; trong đó, có các ngành thuộc nhóm kỹ thuật - công nghệ: Công nghệ thông tin; kỹ thuật cơ điện tử và tự động hóa, đồ hoạ, truyền thông đa phương tiện. Công nghệ ô tô, may thời trang; du lịch và các dịch vụ liên quan du lịch; khối ngành nông - lâm - thủy sản và một số ngành thuộc khối y tế - chăm sóc sức khoẻ;… (theo nguồn báo Công Lý).

Mặc dù vậy, nhưng không phải ai cũng biết nắm bắt cơ hội và lựa chọn cho mình một hướng đi đúng đắn. Các chuyên gia khuyến cáo nên chọn nghề dựa trên năng lực thực tế, không chạy theo đám đông để tránh rủi ro thất nghiệp hoặc làm việc trái ngành. Để nắm bắt cơ hội và định hướng bước đi chiến lược cho tương lai, lựa chọn cho mình ngành học một cách thông minh người học cần hiểu rõ một số vấn đề sau:

- Xác định mục tiêu nghề nghiệp lâu dài: cần có mục tiêu lâu dài để không bỏ dở giữa chừng;

- Giá trị xã hội: Công việc mang lại lợi ích cho cộng đồng; mang lại niềm vui vì được cống hiến;

- Hiểu và xác định bản thân: Đam mê, cá tính và kỹ năng bản thân để làm việc trong đam mê, mang lại niềm vui, hạnh phúc trong công việc;

- Xác định sự phù hợp: Đánh giá năng lực, kiến thức, xem xét hoàn cảnh gia đình để vững vàng trên con đường chinh phục tri thức, lập nghiệp;

- Thị trường lao động: Tìm hiểu nhu cầu thị trường lao động đảm bảo công việc đó vẫn cần nhân lực trong 5-10 năm tới và cơ hội phát triển trong tương lai;

- Ưu tiên lựa chọn học các chương trình đào tạo chú trọng thực hành, nắm vững kỹ năng nghề nghiệp;

- Liên tục cập nhật: Theo dõi xu hướng toàn cầu và cập nhật kiến thức kỹ năng, ứng dụng công nghệ mới để không bị tụt hậu. 

Trong một thế giới với sự phát triển vượt bậc của khoa học - công nghệ; sự bùng nổ công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo (AI), tự động hoá… đã tác động mạnh mẽ, không ngừng thay đổi trong giai đoạn hiện nay; cơ hội luôn dành cho những ai luôn chủ động nắm bắt, lựa chọn học nghề phù hợp để thích ứng chính là bước khởi đầu vững chắc để xây dựng tương lai bền vững.

* Để hiểu rõ năng lực, sở trường bản thân bạn ứng dụng công cụ  “Test Holland - Trắc nghiệm định hướng nghề nghiệp phù hợp”: